top of page
Gökkuşağı arka planda 3D topları

Fuente Performans Elçileri Programı©

Performans sistemini sahada güçlendiren Elçiler için iki günlük, kuruma uyarlanan uygulamalı program

Performans sistemi kâğıtta değil, koridorda sınanır

Bir performans sistemi en iyi hâlini tasarlandığı toplantı odasında yaşar. Sonra sahaya iner ve kimsenin yazıya dökmediği küçük anlarda sınanır: Hedefini kendi cümlesiyle anlatamayan bir çalışan, ara değerlendirmeden önce kimseye soramadığı bir soru, yöneticiye ulaşmadan büyüyen bir gerilim.

Kurumlar bu sınavı yıllardır kaybettiklerini biliyor. Gartner'ın araştırmasına göre İK liderlerinin beşte birinden azı performans yönetiminin temel amacına ulaştığını düşünüyor ve yıllardır süren iyileştirme çabalarına rağmen yüzde 81'i sistemini değiştirmeyi ve denemeyi sürdürüyor. Daha yeni bir ölçümde İK liderlerinin yalnızca yüzde 29'u mevcut süreçlerinin çalışanların en iyi performansına ulaşmasına ve bunu sürdürmesine yardım ettiğinden emin. Sorun çoğu zaman formda değil, sistemin insanlara ulaştığı yerdedir. İK politikaları ancak sahada onları hayata geçiren kişiler aracılığıyla çalışana ulaşır (Purcell ve Hutchinson, 2007), çalışanın sisteme güveni de sistemin ne kadar tutarlı ve anlaşılır iletildiğine bağlıdır (Bowen ve Ostroff, 2004).

Bu boşluğu kapatmak için kurumlar son yıllarda giderek daha sık iç savunucu (champion) ağlarına başvuruyor: Sistemi bilen, çalışanın yanında duran, doğru soruyu doğru kişiye taşıyan bir ağ. Sağlık alanındaki uygulama araştırmalarını tarayan bir derlemede bu konuda yayımlanan makale sayısı o kadar arttı ki yalnızca son iki yılda çıkanlar, incelenen dönemin ilk otuz yılındakileri geçti (Miech ve ark., 2018). Performans yönetiminde de örnekler var: UNICEF dünyanın her bölgesine dağılmış 70 kişilik bir performans yönetimi iç savunucu havuzu kurmuş, bu kişileri hem eğitici hem de akranlarına danışılacak kaynak olarak konumlandırmıştı. Fuente Performans Elçileri Programı bu ağı kurmak isteyen kurumlar için tasarlandı. Programın tek cümlesi şu: Elçi performans sistemini yönetmez, sistemin iyi ve etkin işlemesine destek olur.

Yönetici özeti

Performans Elçileri Programı, performans sürecinde çalışanlara rehberlik edecek ve çalışan, yönetici ve İK arasında köprü kuracak müdür altı uzmanları iki günde bu role hazırlar. Elçiler hedefin kalitesini sorgulamayı, hedefi aksiyon planına dönüştürmede çalışana eşlik etmeyi, koçluk yaklaşımıyla rehberlik etmeyi, geri bildirimi vermeyi ve almayı, taraflar arasında köprü kurmayı ve sahadaki konuları doğru kanala taşımayı uygulayarak öğrenir.

Program hazır bir paket olarak gelmez. Her uygulama, kurumun kendi performans sistemi incelenerek başlar: Hedeflerin nasıl yayıldığı, hangi görüşmelerin hangi takvimde yapıldığı, yetkinliklerin nasıl ölçüldüğü ve Elçinin yetki sınırları. Vaka, araçlar ve rol tanımı bu bilgiye göre kurulur. Katılımcı eğitimden kendi kurumunun diliyle konuşan bir araç setiyle ayrılır.

İki gün tek bir vaka üzerinde ilerler. Katılımcı her modülde önce bir durumun içine girer, kendi yaklaşımıyla hareket eder, sonra grupla birlikte çözümler. Koçluk ve geri bildirim becerileri üçlü gruplarda, rol rotasyonuyla ve yüz yüze görüşmelerle pratik edilir. İkinci gün bir yıllık performans döngüsü tek simülasyonda yaşanır.

Oturum başına en fazla 12 katılımcı yer alır. Program grup şirketlerinde ve farklı lokasyonlarda aynı yapı ve standartla tekrarlanabilir.

Kurumun eline iki çıktı geçer: Sahada aynı dili konuşan bir Elçi ağı ve her oturumdan sonra sahadaki gerçek soruları isimsiz olarak İK'ya taşıyan tek sayfalık bir rapor.

Amaç

Klasik performans eğitimleri iki yerde tıkanır. Ya genel bir modeli anlatır ve katılımcı kendi kurumunun formuna döndüğünde aradaki köprüyü kendisi kurmak zorunda kalır, ya da bilgiyi verir ama o bilgiyi zor bir konuşmanın ortasında kullanma pratiğini vermez.

Bu program iki tıkanıklığa da cevap verir. Uyarlama sayesinde katılımcı kendi sisteminin içinde çalışır. Deneyimsel tasarım sayesinde de becerinin kendisini, gözlenerek ve geri bildirim alarak dener. Yapı Kolb'un deneyimsel öğrenme döngüsüne dayanır: Deneyim, yansıtma, kavramsallaştırma ve yeniden deneme.

Programın ayırt edici yanı rolün sınırlarına verdiği ağırlıktır. Elçi kararı vermez, kararın iyi verilmesine yardım eder. Bu çizgi net değilse iyi niyetli bir Elçi kısa sürede çalışanın yerine yazan, performans hakkında hüküm veren ya da duyduğunu izinsiz taşıyan birine dönüşür. Program bu tuzakları adıyla tanıtır ve her modülde sınar.

Neyi hedefler

Elçi

Rolünü bilen bir Elçi

Rolünü, yetki ve sorumluluk sınırlarını net tanımlayan, döngünün hangi anında nasıl devreye gireceğini bilen bir Elçi.

Çalışan

Hedefini sahiplenen çalışan

Hedefini kendi cümlesiyle anlatabilen, planını kendisi yazan, sorusunu soracak birini bulan çalışan.

Yönetici ve İK

Doğru bilgi, doğru kanal

Yöneticinin yerine geçmeyen, İK'nın işini üstlenmeyen ama ikisine de doğru bilgiyi doğru biçimde ulaştıran bir köprü.

Kurum

Sahada tutarlı bir sistem

Sistemin sahada tutarlı ve aynı dille uygulanması, hedef kalitesinin yükselmesi, sorunların ara değerlendirmeye kalmadan fark edilmesi.

Her kuruma göre yeniden kurulur

Gartner'ın aynı araştırması, performans yönetiminin faydasını artırmanın yolunu da gösteriyor: İK, süreci işin ihtiyaçlarına göre uyarlanabilir kılmalı. Faydası yüksek kurumlarda çalışan bağlılığı yüzde 14 daha yüksek, süreci adil ve doğru bulan çalışanların oranı yüzde 50 daha fazla. Program bu yüzden her kurumda, o kurumun sistemi üzerine yeniden kurulur.

Hedef yapısı

Kurum karnesi, OKR, bireysel hedef kartı ya da kurumun kendi formatı. Hedef kalite kontrol listesi bu yapıya göre genişletilir.

Görüşme takvimi

Ara değerlendirme, yıl sonu, dönemsel görüşmeler. Vaka kurumun gerçek döngüsünü izler.

Yetkinlik ölçümü

360°, yönetici değerlendirmesi ya da hedef kartı içinde. "Ne yapıldı" ile "nasıl yapıldı" ayrımı buna göre kurulur.

Elçinin görev tanımı

Kurum ne kadar yetki veriyorsa o kadar. Görev tanımı izin veriyorsa yöneticiye geri bildirim sahnesi programa eklenir.

Vaka şirketi

Kurumun sektörüne ve yapısına yakın kurgusal bir şirket. Gerçek kişi ve gerçek veri kullanılmaz.

Konu aktarım kanalları

Konunun kime, hangi biçimde, ne zaman ulaşacağı kurumun işleyişine göre yazılır.

Araçların dili: Dört aracın tamamı kurumun kendi terimleriyle hazırlanır. Elçi eğitimden çıktığı gün sahada aynı kelimeleri kullanır.

Nasıl uygulanır

2gün, 09:00-17:00
12katılımcıya kadar
8modül
4sahaya hazır araç

Elçinin dört işi

Netleştirir

Hedefin kalitesini ve doğru anlaşılmasını.

Eşlik eder

Koçluk yaklaşımı ve geri bildirimle.

Köprü kurar

Çalışan, yönetici ve İK arasında.

Erken fark eder

Ve konuyu doğru kanala taşır.

Rol rotasyonu

Elçi→Çalışan→Gözlemci

Görüşme pratiklerinde her üçlüde bir kişi Elçi, bir kişi çalışan, bir kişi gözlemcidir ve roller her turda değişir. Elçi beceriyi uygular. Çalışan aynı görüşmenin karşı taraftan nasıl yaşandığını hisseder ve turun sonunda bunu Elçiye söyler. Gözlemci uygulamadaki gözlem sayacıyla hedef davranışları kaydeder. Her katılımcı iki günde her rolü en az iki kez oynar.

Ekran ne zaman açık, ne zaman kapalı?

Program, Fuente tarafından geliştirilen Fuente Sınıf İçi Eğitim Uygulaması ile yürütülür. Uygulama ortak çalışmayı hızlandırır, görüşmenin yerini almaz. Kural basit: İki kişi karşılıklı konuşurken araya ekran girmez.

Ekran açık

  • Bireysel yazı ve grup çalışmaları
  • Konu ayıklama ve seçim anları
  • Grupların cevapları herkes gönderene kadar gizli kalır, sonra yansıda yan yana açılır
  • Puan, sıralama ve masa karşılaştırması yoktur

Ekran kapalı, yüz yüze

  • Eğitmenin koçluk ve geri bildirim demoları
  • Üç tur koçluk görüşmesi: Elçi, çalışanın kendi hedefini ve planını netleştirmesine koçluk yaklaşımıyla eşlik eder
  • Üç tur geri bildirim görüşmesi: Elçi davranışa dayalı geri bildirim verir, gözlemciden gerçek bir geri bildirim alır
  • Elçinin yöneticinin isteğine cevabı, masada sesli
  • Simülasyonda her kararın ilk cümlesi, sesli

Defterim

Uygulamada katılımcının iki gün boyunca yanında duran tek şey Defterim'dir: Her görüşme turundan sonra Elçinin kendine yazdığı not, gözlemcinin ona bıraktığı cümle, modül sonlarındaki kişisel notlar, hedef kalite kontrol listesi, konu aktarım matrisi ve kişisel eylem planı. Eğitim bittiğinde Defterim katılımcının e-postasına gelir. Elçi sahaya, iki gün boyunca kendi eliyle yazdığı bir el kitabıyla döner.

Örnek gün akışı

1. gün

Açılış
M1
M2
Öğle
M2
M3
M4 · Koçluk pratiği
09:00-10:00Açılış, tanışma, beklentiler ve vaka tanıtımı
10:10-11:00Modül 1 · Performans Elçisi kimdir, ne yapar, ne yapmaz?
11:10-13:25Modül 2 · İyi bir hedefin anatomisi (öğle arasıyla)
13:25-14:25Modül 3 · Hedefi anlaşılır kılmak ve aksiyona dönüştürmek
14:25-16:50Modül 4 · Koçluk yaklaşımıyla rehberlik: Demo ve üç tur yüz yüze görüşme
16:50-17:00Gün kapanışı

2. gün

M5 · Geri bildirim pratiği
M6
Öğle
M7
M8 · Simülasyon
Kapanış
09:00-10:50Modül 5 · Geri bildirimi vermek ve almak: Demo ve üç tur yüz yüze görüşme
11:00-12:00Modül 6 · Köprü olmak
13:00-13:50Modül 7 · Konuları doğru ele almak ve aktarmak
14:00-16:30Modül 8 · Bir yıl, tek masa: Performans döngüsü simülasyonu
16:30-17:00Kişisel eylem planı, sahadan gelen sorular ve kapanış

Her 50 dakikalık derste 40 dakika planlı içerik, 10 dakika soru ve derinleşme payı bulunur. Modül içindeki kısa aralar çubukta ayrıca gösterilmedi.

Sekiz modül

Her modül bir uygulamayla açılır, kavramsal çerçeve deneyimin ardından gelir ve tek bir cümleyle kapanır.

Modül 1

Performans Elçisi kimdir, ne yapar, ne yapmaz?

Kurumun performans döngüsü, Elçinin bu döngüdeki yeri, yetki sınırları ve sık karşılaşılan rol karmaşaları.

Elçi kararı vermez, kararın iyi verilmesine yardım eder.
Modül 2

İyi bir hedefin anatomisi

SMART ve ötesi: Faaliyeti hedef sanmak, ölçülemeyen ifadeler, üst hedefle bağ ve kartın dengesi.

Kontrol listesi puan vermek için değil, soru sormak için.
Modül 3

Hedefi anlaşılır kılmak ve aksiyona dönüştürmek

Kilometre taşı, aksiyon, takip noktası ve eğer-o zaman planı.

Eğitmen çalışanı oynar, gruplar hedefi sorularıyla yüz yüze netleştirir.
Plan, çalışanın el yazısıyla yazılır.
Modül 4

Koçluk yaklaşımıyla rehberlik

Koçluk, danışmanlık ve mentorluk farkı, GROW modeli, güçlü soru ve aktif dinleme.

Eğitmen demosu ve üç tur görüşme. Elçi, çalışanın kendi hedefini netleştirmesine eşlik eder. Ekranlar kapalı.
Çözümü kim bulduysa, sahibi odur.
Modül 5

Geri bildirimi vermek ve almak

SBI (Durum, Davranış, Etki), ileri bildirim (feedforward) ve geri bildirim alırken devreye giren tepkiler.

Eğitmen demosu ve üç tur görüşme. Elçi geri bildirim verir, gözlemciden gerçek bir geri bildirim alır.
Elçi gördüğünü söyler, hükmü vermez.
Modül 6

Köprü olmak

Paydaş haritası, gizlilik sözünün sınırı, yöneticiye rolün sınırını anlatmak ve yerine ne sunabileceğini önermek.

Elçi, yöneticinin isteğine cevabını masada yüz yüze söyler: Sınır, gerekçe, teklif.
Elçi sözü taşımaz, söz sahibini karşıya geçirir.
Modül 7

Konuları doğru ele almak ve aktarmak

Beş yollu konu aktarım matrisi, beklemeyen konular ve dört satırlık aktarım notu.

Hiçbir konu Elçide kalmaz: Her biri sahibine ulaşır.
Modül 8

Bir yıl, tek masa

Dönem başından yıl sonuna on karar ve beş dönemle gerçek zamanlı bir performans döngüsü simülasyonu.

Her kararda Elçinin ilk cümlesi sesli kurulur.
Elçinin yılı tek soruyla ölçülür: Yıl sonunda ona hâlâ anlatıyorlar mı?

Dört araç

Araçların tamamı kurumun diline uyarlanır ve eğitimden sonra Defterim'de kalır.

Hedef kalite kontrol listesi

On soru: Her hedef için yedi, kartın bütünü için üç. Puanlamaz, sorgulatır.

Koçluk görüşmesi soru rehberi

GROW'un dört aşaması için konuşturan sorular.

Geri bildirim hazırlık kartı

SBI ve ileri bildirimle tek bir görüşmeyi hazırlamak için.

Konu aktarım matrisi

Sahadaki her konunun beş yoldan hangisiyle sahibine ulaşacağını gösteren karar aracı.

Kazandırılan beceriler

Hedef kalitesini sorgulamakZayıf hedefi soruyla görünür kılar.
Anlaşılmayı test etmek"Anladın mı?" yerine "Kendi cümlenle anlatır mısın?"
Aksiyon planına eşlik etmekPlanı çalışan yazar, Elçi sorar.
Koçluk sorusu sormakKapatan değil konuşturan soru.
Aktif dinlemekCevabı kurmadan önce duymak.
Davranışa dayalı geri bildirimGördüğünü söyler, etiket koymaz.
Geri bildirimi almakSavunmaya geçmeden dinlemek ve sormak.
Rolün sınırını anlatmakSınır, gerekçe ve teklifle.
Konuyu ayıklamak ve aktarmakDoğru kişiye, doğru biçimde, zamanında.

Ayrıca izlenir: Öneri verme refleksi

Elçinin çalışanın yerine çözüm üretmeye ne kadar hızlı yöneldiği gözlem sayacında görünür.

Ayrıca izlenir: İzinsiz taşıma eğilimi

Duyduğunu sahibinin izni olmadan başkasına götürme eğilimi köprü ve konu aktarımı çalışmalarında açıkça konuşulur.

Farkındalık alanları: Dört rol tuzağı

İyi niyetli bir Elçinin en büyük riski kötü niyet değil, yardım etme isteğidir.

Vekil: Çalışanın yerine yazar, onun yerine karar verir.

Hakem: Performansı değerlendirir, puan biçer.

Avukat: Taraf tutar, çalışan adına pazarlık eder.

Postacı: Duyduğunu süzmeden, izin almadan taşır.

Kurum için ek değer: Sahadan gelen sorular

Açılış: Her katılımcı bir soru yazar→Modül 7: Sorular beş yola ayıklanır→Kapanış: Sınıf tek sayfayı onaylar→İK

Açılışta her katılımcı çevresinde en sık duyduğu performans sorusunu isimsiz yazar. Yedinci modülde bu sorular beş yola ayıklanır, kapanışta sınıf İK'ya gidecek tek sayfayı birlikte yazar ve onaylar. Sayfada isim ve tanıtıcı ayrıntı olmaz, sınıfın onaylamadığı satır gitmez. Her oturum İK'ya, sahanın sisteme dair gerçekte ne sorduğunu gösteren bir veri bırakır.

5N1K

Ne

İki günlük, vaka temelli, kuruma uyarlanan Performans Elçisi programı.

Neden

Performans sistemi ile sahadaki insanlar arasındaki boşluğu kapatmak, sistemin aynı dille ve tutarlı uygulanmasını sağlamak.

Kim

Performans Elçisi olarak görevlendirilecek müdür altı uzmanlar. Oturum başına en fazla 12 kişi.

Nerede

Kurumun seçtiği salonda, yüz yüze, katılımcılar laptoplu.

Ne zaman

İdeal olarak performans döngüsünün başında, hedefler yazılmadan önce.

Nasıl

Kuruma uyarlanmış vaka, üçlü rol rotasyonu, yüz yüze görüşme pratikleri, karar simülasyonu ve Fuente Sınıf İçi Eğitim Uygulaması.

Eylem adımları

  1. Kurumun performans sistemi ve ihtiyaçlarının belirlenmesi

    Hedef yapısı, görüşme takvimi, yetkinlik ölçümü, Elçinin görev tanımı ve kurumun bu programdan beklentisi İK ile birlikte incelenir.

  2. Programın kuruma göre tasarımı

    Vaka şirketi, rol tanımı, dört araç ve konu aktarım kanalları kurumun sistemine göre kurulur, İK'nın onayına sunulur.

  3. Katılımcı listesi ve takvim

    Grup sayısı, oturum tarihleri ve katılımcı dağılımı netleşir.

  4. Mekân ve teknik planlama

    Salon düzeni, internet erişimi ve katılımcı laptopları planlanır.

  5. Katılımcı bilgilendirmesi

    Programın amacı ve iki günün işleyişi katılımcılara iletilir.

  6. Programın uygulanması

    İki günlük oturumlar aynı yapı ve standartla yürütülür.

  7. Kapanış görüşmesi

    Sahadan gelen soru raporu ve oturum gözlemleri İK ile değerlendirilir.

Kaynakça

Bowen, D. E. ve Ostroff, C. (2004). Understanding HRM–firm performance linkages: The role of the "strength" of the HRM system. Academy of Management Review, 29(2), 203–221.

Gartner. (2019, 19 Kasım). Gartner says 81% of HR leaders are changing their organization's performance management system [Basın bülteni]. https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2019-11-19-gartner-says-81--of-hr-leaders-are-changing-their-org

Gartner. (2023, 23 Mayıs). Gartner HR survey reveals less than half of employees are achieving optimal performance [Basın bülteni]. https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/05-23-2023-gartner-hr-survey-reveals-less-than-half-of-employees-are-achieving-optimal-performance

Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.

Miech, E. J., Rattray, N. A., Flanagan, M. E., Damschroder, L., Schmid, A. A. ve Damush, T. M. (2018). Inside help: An integrative review of champions in healthcare-related implementation. SAGE Open Medicine, 6, 2050312118773261.

Purcell, J. ve Hutchinson, S. (2007). Front-line managers as agents in the HRM-performance causal chain: Theory, analysis and evidence. Human Resource Management Journal, 17(1), 3–20.

UNICEF. (2015). Performance management [Kurum içi öğrenme platformu sayfası]. https://agora.unicef.org/mod/page/view.php?id=6547

Neden Bu Eğitim Alınmalı?

​

​

Eğitimin Amacı

Eğitim Kazanımları

​

​

Hedef Kitle

Eğitim Metodu

​

​

​

Eğitim Süresi ve
Katılımcı Sayısı

bottom of page